Food Valley Society
Get connected with the members of Food Valley NL

Besmetting met Listeria en Salmonella voorkomen

Published: 07-12-2015, | Member: Micreos

Dankzij fagentechnologie is tijdens het productieproces van voedingsmiddelen besmetting met schadelijke bacteriën zoals Listeria en Salmonella te voorkomen. Micreos heeft diverse producten op basis van fagentechnologie ontwikkeld en internationaal geregistreerd als ‘groene’ proceshulpstof. Een grote Amerikaanse leverancier van kalkoen behandelt sinds kort haar producten met dit natuurlijke, biologische product.

“Er zijn veel interessante toepassingen van fagentechnologie, zowel in de voedingsindustrie om de voedselveiligheid te vergroten, als in de farmacie als alternatief voor antibiotica,” stelt Bert de Vegt, Managing Director Micreos Food Safety. Micreos is gespecialiseerd in de ontwikkeling van producten gebaseerd op fagentechnologie. Voor de voedingsindustrie heeft het bedrijf twee producten op de markt gebracht die kunnen worden ingezet tegen bacteriën die voorkomen op vlees, zuivelproducten en groente. Listex werkt tegen Listeria monocytogenes, met een mortaliteit van 20 tot 30% een zeer gevaarlijke voedselbesmetting. Salmonolex werkt tegen Salmonella, een van de bekendste voedselpathogenen.

Natuurlijk product
Fagen, ook wel bacteriofagen genoemd, zijn de meest voorkomende micro-organismen op aarde. Ze zijn overal om ons heen, in het water, op ons eten en op en in ons lichaam. Zo zitten bijvoorbeeld op 1 gram kaas van nature vaak al honderd miljoen fagen. Fagen hebben bacteriën nodig voor hun eigen reproductie en daarbij sterft de bacterie. Iedere twee dagen wordt op die manier de helft van alle bacteriën gedood. Elke bacteriesoort heeft z’n eigen specifieke faag.

De Vegt legt uit: “Een faag werkt als een lasergun. Heel gericht hecht een type faag zich aan de bijbehorende soort bacterie. Andere bacteriën en andere cellen worden daarbij ongemoeid gelaten. Dat is het mooie van het systeem. Faagbehandeling is een volledig natuurlijke en veilige oplossing en biedt een alternatief voor de behandeling van vlees, gevogelte, vis en kaas met chemicaliën zoals chloor. Een faagbehandeling heeft geen effect op de smaak of geur van het product en er is geen toxische limiet bij toepassing.”

Micreos levert de fagen in een hoge concentratie in een flesje. “Fagen worden bij toepassing in de voedingsindustrie verdund toegediend, bijvoorbeeld door te sprayen op het te behandelen product. Wij spreken van ‘carpet bombing’. Een juiste dosering is daarbij van belang, want je moet er voor zorgen dat alle bacteriën worden getroffen.”

Clean label-kalkoen
Faagbehandeling is inmiddels in grote delen van de wereld toegestaan. In de Verenigde Staten heeft de Food and Drug Administration (FDA) aan de Micreos-fagen de zogenaamde GRAS-status (Generally Recognized As Safe, red.) toegekend. Sinds begin dit jaar behandelt een grote kalkoenleverancier in Amerika, na uitgebreide tests, haar kalkoenproducten met fagen tegen Listeria monocytogenes. De faagbehandeling wordt ingezet als een natuurlijk alternatief voor dompeling van het vlees in chemicaliën zoals tot voor kort gebruikelijk was. Voordat de kalkoen wordt ingepakt, worden fagen met een speciale ‘nozzle’ in de verpakking gespoten. Die wordt vervolgens vacuüm om het vlees getrokken en zo worden eventuele bacteriën gedood.

Faagbehandeling van voedingsmiddelen heeft een aantal voordelen. De toepassing maakt clean label-etikettering mogelijk en er bestaat geen risico op organoleptische of andere ongewenste veranderingen aan het product. De Vegt: “De vleesverwerker in Amerika is het eerste voedingsmiddelenbedrijf dat fagen op grote schaal gebruikt in het kader van voedselveiligheid. In Australië, Canada en Nieuw-Zeeland zijn er ook bedrijven die deze mogelijkheid ontdekken en toepassen. In Noorwegen zijn er problemen met Listeria in de visindustrie en wordt nu gekeken naar behandeling van de zalm met fagen. De toepassing is kosteneffectief. Ter vergelijking: behandeling van vlees met lactaat kost 5 cent per kilo terwijl een behandeling met fagen 2 cent per kilo kost.”

Toekomst
Omdat de fagen ook SKAL-toegelaten zijn, kunnen ze ook in biologische producten gebruikt worden. “Dat is psychologisch belangrijk. De consument vraagt immers naar natuurlijke vervanging van ontsmettingsmiddelen. Ik vergelijk het behandelen van voedingsmiddelen met fagen met het eten van yoghurt of het drinken van een flesje Yakult. Met het idee dat micro-organismen een goede rol kunnen vervullen voor onze gezondheid hebben mensen geen moeite. Wij verwachten dan ook dat in de toekomst fagen steeds meer toegepast zullen gaan worden. Het is een natuurlijke methode om de voedselveiligheid te waarborgen en de eigenschappen van het product, zoals smaak, kleur, geur en textuur, niet worden beïnvloed”, besluit De Vegt.

Micreos werkt aan het uitbreiden van het portfolio. Voor de voedingsindustrie worden nu ook faagbehandelingen ontwikkeld tegen E. coli en Campylobacter.

Micreos